Styl zakopiański i... żuławski - posłuchaj!
Menonici osiedlali się nie tylko na Żuławach, ale właśnie na naszych terenach architektura, jaką pozostawili, jest najciekawsza. Współczesnemu budownictwu daleko jednak do historycznych wzorów. Można i warto to zmienić.
Dr hab Piotr Szwiec z Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu uczestniczył w interdyscyplinarnych badaniach na Żuławach Elbląskich. Wziął też udział w piątkowej konferencji w Elblągu.
Na sesję przybyli m.in. zainteresowani kulturową tożsamością Żuław mieszkańcy Elbląga i regionu. Naukowiec zauważa, że w tego rodzaju wydarzeniach powinni też brać udział samorządowcy oraz pracownicy gminnych i powiatowych biur projektowania przestrzennego, którzy wydają warunki zabudowy.
- W Polsce jest ogromny problem przełożenia wiedzy historycznej na współczesność. O tym się wiele mówi na Zachodzie. To tematy zrównoważonego rozwoju, regionalizacji, innowacyjności - rozumianej jako innowacyjność wynikająca z etnodizajnu czy tych struktur, ktore mogą nas odróżniać od innych. Jeśli chciemy być atrakcyjni dla odwiedzających nasz region, powinniśmy mieć coś, co może ich zachęcić - wskazuje dr Szwiec.
Powoli i u nas zaczyna się rozmawiać o współczesnej architekturze regionalnej. Jak przekonać potencjalnych inwestorów, by ich nowe domy wpisywały się w historyczny krajobraz?
- Po pierwsze, należałoby zachęcać ludzi, aby zaczęli doceniać to, co mają. Następnie w prosty sposób należy wytłumaczyć im, co mają robić i jak dążyć do tego, aby ich otoczenie było lepsze, a jednocześnie właśnie regionalne. Jeśli oni, inwestorzy, to zrozumieją, jest duża szansa, że oddolnie da się rozwiązać problem - uważa Piotr Szwiec.
Jaka powinna być nowa żuławska architektura?
- Nie można bezpośrednio przełożyć tego, co istniało, na dzisiejsze warunki bez działań naukowo-artystycznych - wskazuje badacz. - Dobrym przykładem jest styl zakopiański, który został opracowany przez Witkiewicza. Nie jest bowiem tak, że on pojawił się sam i nagle zaczęto budować domy w stylu zakopiańskim. Jeśli zatem chcielibyśmy stworzyć styl żuławski, bo przecież on istniał, a w tej chwili go nie ma, musielibyśmy go opracować. Powinno się to robić poprzez długofalowy program.
Dlaczego Piotr Szwiec jest pesymistą co do tego, czy uda się uratować stare żuławskie chaty? - Słuchaj:
This text will be replaced
Rozmawiała Agnieszka Jarzębska
***
Dr hab. Piotr Szwiec jest pracownikiem Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, gdzie prowadzi Pracownię Projektowania Struktur Krajobrazu Regionalnego oraz Uniwersytetu w Zielonej Górze, w którym kieruje Zakładem Architektury Wnętrz.