Gazeta
Internet

Witaj,     |  Zaloguj
Nasza społeczność

Logowanie

Dołącz do eKulturalnych
Zapomniałem hasła
Przejdź do eKulturalni.pl
GDZIE JESTEŚ:  E-ŚWIATOWID    Aktualności

Data dodania: 01.10.2011 08:07 Kategoria:Esej i Felieton Autor:Edyta Jasiukiewicz Placówka:Brak
Odwaga, pomysł i chęć działania

Powstał 35 lat temu, miał na celu obronę robotników przed systemem, który oddawał władzę w robotnicze ręce, stanowił ogromny krok na drodze do uniezależnienia się od komunistycznej władzy. Komitet Obrony Robotników, 23 września obchodził 35. rocznicę założenia.

24 czerwca 1976 roku do konsultacji sejmowych wniesiono projekt podwyżek przede wszystkim produktów żywnościowych. Już następnego dnia strajki ogarnęły ok. 40 zakładów w 10 województwach, a ich fala nie opadła nawet po ogłoszeniu zniesienia podwyżek. Najbardziej dramatyczny przebieg miały starcia w Radomiu i podwarszawskim Ursusie. Władze postanowiły odwołać decyzję o podniesieniu cen, ale buntu robotnikom wybaczyć nie chciały. Efektem wystąpień były zwolnienia z pracy w kilkunastu fabrykach m. in. w Gdańsku, Grudziądzu, Łodzi, Warszawie, Starachowicach, Nowym Targu, Płocku. Oprócz zwolnień zastosowano również kary finansowe. Zatrzymano około 2,5 tysiąca osób, ponad 350 skazano na kary aresztu i grzywny, wyroki wydawano w trybie przyspieszonym.

Do połowy lipca powstawały listy otwarte i apele w obronie uwięzionych.

23 września 1976 roku powstał Komitet Obrony Robotników. W swoim programie nazwanym Apel do społeczeństwa i władz PRL zapowiadał niesienie pomocy prześladowanym robotnikom i ich rodzinom. Była to pomoc prawna, finansowa i lekarska. Apel podpisało 14 osób, w większości starszych, cieszących się autorytetem moralnym, ale niezbyt znanych społeczeństwu, m.in. Antoni Pajdak, Ludwik Cohn, ks. Jan Zieja, Józef Rybicki, Jan Józef Lipski, Edward Lipiński, Aniela Steinsbergowa, Jacek Kuroń, Antoni Macierewicz. 28 września ukazał się Komunikat KOR, który był początkiem tzw. drugiego obiegu. Zamieszczano w nim informacje o represjach, liczbę osób objętych pomocą i wysokości sum wydanych na pomoc. Do września 1977 roku wsparcia udzielono 600 rodzinom.

29 września 1977 roku KOR przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR (KSS KOR), który swoje cele określił jako szeroko rozumianą obronę Praw Człowieka i Obywatela. Zofia i Zbigniew Romaszewscy prowadzili Biuro Interwencyjne, które zajmowało się rejestrowaniem i publikowaniem faktów dowodzących łamania praw, a także pomagali pokrzywdzonym. Od lata 1977 roku działała również Niezależna Oficyna Wydawnicza (NOWa), kierowana przez Mirosława Chojeckiego i Grzegorza Bogutę. KOR publikował nazwiska swych członków, był opozycją jawną i starał się działać zgodnie z kodeksem karnym, co umieściło go w swoistej szarej strefie, na granicy tego, co dozwolone i co zakazane przez prawo. Zapoczątkował on falę nowego typu ruchów obywatelskich, np. Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) założonego przez Andrzeja Czumę i Leszka Moczulskiego, który miał podobne cele, co KOR, ale wyeksponował hasła niepodległościowe. Jego działacze w 12 miastach założyli Punkty Konsultacyjno - Informacyjne, a także Kluby Swobodnej Dyskusji.

Oprócz KOR-u i ROPCiO powstały: Ruch Młodej Polski, Konfederacja Polski Niepodległej (KPN), Komitet na Rzecz Samostanowienia Narodu, Ruch Wolnych Demokratów, Polskie Porozumienie Niepodległościowe (PPN). Powstała jeszcze jedna bardzo interesująca inicjatywa - Towarzystwo Kursów Naukowych (TKN), powołane 22 stycznia 1978 roku. Miało być osłoną dla tzw. Uniwersytetu Latającego,  prowadził on cykle wykładów tematycznych poświęconych głównie historii najnowszej, literaturze i historii idei. Jego założycielami i wykładowcami byli m. in. Andrzej Celiński, Bohdan Cywiński, Bronisław Geremek, Adam Michnik, Tadeusz Mazowiecki. Przez koniec 1978 roku i prawie cały 1979 trwały akcje mające na celu zmuszenie do zaprzestania wykładów, które odbywały się w lokalach prywatnych (m.in. doszło do pobicia kilku osób w mieszkaniu Jacka Kuronia).

W 1978 roku powstały Komitety Założycielskie Wolnych Związków Zawodowych. KOR stanowił początek zorganizowanej i legalnej opozycji wobec systemu, potrzeba było odwagi, pomysłu i chęci działania. Udało się i dlatego warto dziś o tym pamiętać.

Podziel się:
Wszelkie prawa do tego tekstu są zastrzeżone. Publikowanie go w całości lub części wymaga zgody Wydawcy.

Kierownik Redakcji: Hanna Laska-Kleinszmidt

tel 55 611 20 69

Jeśli chcesz dodać swój komentarz zaloguj się. Jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się tutaj.
MENU

eŚWIATOWID W LICZBACH

 

Publikacji: 10935
Galerii: 307
Komentarzy: 1354

 


Liczba odwiedzin: 5616565

KONTAKT Z REDAKCJĄ

Wydawca:

Centrum Spotkań Europejskich
"ŚWIATOWID"

pl. Jagiellończyka 1
82-300 Elbląg
tel.: 55 611 20 50
fax: 55 611 20 60

 

Redakcja:
redakcja@eswiatowid.pl
tel.: 55 611 20 69

Administrator systemu:
adm@swiatowid.elblag.pl
 

 

 


 

 

Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 

oraz budżetu samorządu województwa warmińsko - mazurskiego.